Dikkat eksikliği testi nedir, evde nasıl yapılır? ASRS, Conners, MOXO testleri, devlet hastanesi vs özel klinik farkı ve Konya'da değerlendirme rehberi.

Dikkat Eksikliği Testi: Evde Taramadan Klinik Tanıya Adım Adım Rehber (2026)

Çocuğunuz okul ödevlerini yarıda mı bırakıyor? Sürekli eşyalarını mı kaybediyor? Ya da siz kendiniz toplantılarda konsantrasyon sağlamakta zorlanıyor, başladığınız işleri bitirmekte güçlük çekiyor musunuz? Bu belirtiler dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) işareti olabilir.

Türkiye'de yapılan araştırmalar, okul çağı çocuklarda DEHB oranını %6,5 ile %8,6 arasında göstermektedir; bu oran dünya ortalamasının (%3-7) üzerindedir. Yani yaklaşık her 12 çocuktan birinde bu bozukluk bulunmaktadır. Üstelik yetişkin DEHB'i sıkça gözden kaçmaktadır.

Bu rehberde şunları öğreneceksiniz:

• Evde hangi gözlemleri yapabileceğiniz
• Hangi klinik testlerin var olduğu ve kime uygulandığı
• Devlet hastanesi ile özel kliniğin farkı
• Yaş grubunuza göre hangi adımları atmanız gerektiği

---

İçindekiler

• Dikkat Eksikliği Testi Nedir, Neden Gerekli?
• Evde Dikkat Eksikliği Testi: Neler Yapabilirsiniz?
• Klinik Test Çeşitleri: Hangi Test Kime?
• Yaş Grubuna Göre Dikkat Eksikliği Testi
• DEHB Testi Nerede Yapılır? Devlet mi Özel mi?
• Testi Yaptırdım, Sırada Ne Var?
• Konya'da Dikkat Eksikliği Değerlendirmesi
• Sık Sorulan Sorular

---

Dikkat Eksikliği Testi Nedir, Neden Gerekli? {#dikkat-eksikligi-testi-nedir}

Dikkat eksikliği testi, bir kişinin dikkat süresi, dürtü kontrolü ve hiperaktivite düzeyini ölçen, DEHB tanısına giden sürecin temel basamağıdır.

Bu testler iki farklı amaca hizmet eder:

1. Tarama (Ön değerlendirme): Evde veya online yapılan gözlem listeleri ve ölçekler. Tanı koymaz; yalnızca uzman başvurusu gerekip gerekmediğine dair fikir verir.

2. Klinik tanı: Bir uzmanın (çocuk psikiyatrist, psikiyatrist veya klinik psikolog) uyguladığı standardize testler, görüşme ve gözlem süreci. Kesin tanı yalnızca bu süreçle konulur.

DSM-5 kriterlerine göre DEHB tanısı için belirtilerin 12 yaşından önce başlamış olması, en az iki farklı ortamda (ev, okul, iş) gözlemlenmesi ve günlük işlevselliği bozuyor olması şartı aranır.

---

Evde Dikkat Eksikliği Testi: Neler Yapabilirsiniz? {#evde-dikkat-eksikligi-testi}

Evde kesin tanı koymak mümkün değildir; ancak şu gözlemler sizi profesyonel yardım almaya yönlendirebilir.

Çocuğunuz için gözlem kontrol listesi

Aşağıdaki belirtilerden 6 veya daha fazlası en az 6 aydır sürüyorsa bir uzmana başvurmanızı öneririz:

• Ödevlerini veya oyunlarını yarıda bırakıyor
• Doğrudan konuşulduğunda bile dinlemiyormuş gibi görünüyor
• Talimatları takip etmekte güçlük çekiyor
• Görevleri organize etmekte zorlanıyor
• Sürekli eşyalarını kaybediyor (kalem, kitap, anahtarlık)
• Kolayca dikkatini dağıtan uyaranlara kapılıyor
• Günlük aktivitelerde aşırı hareketlilik ya da yerinde duramama
• Sırasını beklemekte güçlük çekiyor

Yetişkinler için öz-değerlendirme

WHO destekli ASRS-v1.1 ölçeğinin ilk 6 sorusu, yetişkin DEHB için güvenilir bir tarama aracıdır. Bu soruların tamamında "sık sık" veya "çok sık" cevabı verdiyseniz bir psikiyatrist veya klinik psikologla görüşmeniz önerilir.

Online testlerin sınırları

İnternette düzinelerce "dikkat eksikliği testi" bulunur. Bunlardan güvenilir olanlar şunlardır:

• ASRS-v1.1 (WHO destekli, Türkçe geçerliliği kanıtlanmış)
• Akademik kurumların yayımladığı tarama ölçekleri

Ticari sitelerdeki rastgele testler bilimsel dayanaktan yoksundur ve yanıltıcı sonuçlar verebilir. Herhangi bir online test, klinik değerlendirmenin yerini tutmaz.

---

Klinik Test Çeşitleri: Hangi Test Kime? {#klinik-test-cesitleri}

Uzman, kişinin yaşına ve belirtilerine göre farklı test araçları kullanır.

ASRS-v1.1 — Yetişkinler için

Kime uygulanır: 18 yaş üzeri yetişkinler

Dünya Sağlık Örgütü ve Harvard Tıp Fakültesi işbirliğiyle geliştirilen bu ölçek, 18 sorudan oluşur. Türkçe formunun iç tutarlılığı Cronbach alfa=0,88 olarak bulunmuştur; bu oldukça yüksek bir güvenilirlik değeridir. Yetişkinlerde DEHB taraması için ilk başvuru aracıdır.

Conners Ölçeği — Çocuk ve Ergenler için

Kime uygulanır: 6-18 yaş arası çocuk ve ergenler

Ebeveyn, öğretmen ve ergenin kendisi tarafından ayrı ayrı doldurulan bu ölçek, ev ve okul ortamındaki belirtileri birlikte değerlendirir. Çocuğun davranışlarını kendi yaş ve cinsiyet grubunun normlarıyla karşılaştırır. Türkiye'deki çocuk psikiyatri kliniklerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

MOXO Dikkat Testi — Tüm Yaşlar

Kime uygulanır: 6-65 yaş

Bilgisayar tabanlı bir performans testidir. Çocuklar için yaklaşık 15 dakika, yetişkinler için 18 dakika sürer. Görsel ve işitsel çeldiricilerle dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite boyutlarını ayrı ayrı ölçer. Klinik görüşmeyle birlikte kullanıldığında tanı doğruluğunu artırır.

SNAP-4 — Çocuk ve Ergenler için

Kime uygulanır: 6-18 yaş

Ebeveyn ve öğretmen tarafından doldurulan kısa bir ölçektir. DEHB belirtilerinin yanı sıra karşı gelme bozukluğu belirtilerini de tarar. RAM ve okul psikolojik danışmanları tarafından sıkça tercih edilir.

Nöropsikolojik Testler

Bazı durumlarda uzman, çalışma belleği, yönetici işlevler ve işlem hızını ölçen daha kapsamlı nöropsikolojik değerlendirmeler isteyebilir. Bu testler DEHB'yi benzer belirtiler gösteren diğer durumlardan ayırt etmeye yardımcı olur.

---

Yaş Grubuna Göre Dikkat Eksikliği Testi {#yas-grubuna-gore-test}

Okul öncesi (3-6 yaş)

Bu yaş grubunda DEHB belirtileri normal gelişimsel davranışlarla kolayca karışır. Resmi test araçlarından çok uzman gözlemi ve aile görüşmesi ön plana çıkar. Belirtiler çok belirginse çocuk psikiyatristi değerlendirmesi önerilir.

İlkokul dönemi (7-12 yaş)

DEHB'nin en sık tanı aldığı dönemdir. Okul performansındaki düşüş, öğretmen geri bildirimleri ve aile gözlemleri bir araya getirilir. Conners Ölçeği, SNAP-4 ve MOXO Testi bu dönemde sıkça kullanılır.

Ergenlik (13-18 yaş)

Belirtiler değişim gösterir; hiperaktivite azalabilir, dikkat sorunları ve dürtüsellik sürebilir. Ergenin kendi bildirimi de değerlendirme sürecine dahil edilir.

Yetişkinler (18+)

Yetişkin DEHB'i sıkça tanısız kalır çünkü belirtiler farklı görünür: sürekli erteleme, dağınıklık, ilişki sorunları, iş hayatında istikrarsızlık. ASRS-v1.1 başlangıç taramasının ardından klinik görüşme ve gerekirse DIVA görüşmesi uygulanır.

---

DEHB Testi Nerede Yapılır? Devlet mi Özel mi? {#dehb-testi-nerede-yapilir}

Devlet hastanesi ve RAM

Artıları:

• SGK kapsamında ücretsiz veya düşük maliyetli
• Çocuk psikiyatri poliklinikleri tanı konusunda yetkindir
• RAM'lar okul çağı çocuklar için ücretsiz değerlendirme ve yönlendirme sunar

Eksileri:

• Randevu bekleme süresi uzun olabilir
• Bazı özel testler (MOXO gibi) her devlet hastanesinde bulunmaz

Nasıl başvurulur: MHRS (mhrs.gov.tr) üzerinden "Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi" veya "Psikiyatri" polikliniklerinden randevu alınabilir. RAM için ise çocuğun kayıtlı olduğu okul üzerinden yönlendirme yapılır.

Özel klinik ve psikolog

Artıları:

• Daha kısa randevu süresi
• Kapsamlı test bataryası (MOXO, Conners, nöropsikolojik testler) tek seansta uygulanabilir
• Uzman sürekliliği ve bireysel ilgi

Eksileri:

• Ücretli (MOXO testi dahil kapsamlı değerlendirme 1.500-4.000 TL arasında değişebilir)

Hangi uzman?

| Durum | Başvurulacak Uzman | |---|---| | Çocuk/ergen (okul öncesi–18 yaş) | Çocuk ve Ergen Psikiyatristi | | Yetişkin | Psikiyatrist veya Klinik Psikolog | | Okul yönlendirmesi isteniyor | RAM (Rehberlik Araştırma Merkezi) | | Kapsamlı nöropsikolojik değerlendirme | Klinik Psikolog |

---

Testi Yaptırdım, Sırada Ne Var? {#test-sonrasi}

Test sonuçları tek başına tanı değildir; klinik görüşme, aile-öğretmen geri bildirimleri ve gözlemle birlikte değerlendirilir. Uzman bu bilgilerin tamamını yorumlayarak size özgü bir değerlendirme raporu hazırlar.

DEHB tanısı konulursa uzman şu seçenekleri değerlendirir:

• Psikoterapi: Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve davranış terapisi, DEHB'de kanıta dayalı temel yaklaşımlardır.
• Ebeveyn eğitimi: Özellikle okul çağı çocuklarda aile desteği tedavinin vazgeçilmez parçasıdır.
• İlaç tedavisi: Çocuk psikiyatristinin kararıyla, psikoterapi ile birlikte ya da tek başına uygulanabilir.
• Okul düzenlemeleri: Tanı belgesi ile okul idaresinden ek süre ve destek talep edilebilir.

DEHB tanısı konulmazsa uzman, benzer belirtilere yol açan diğer durumları (anksiyete bozukluğu, öğrenme güçlüğü, uyku sorunları) değerlendirir. Bazen birden fazla tanı bir arada bulunabilir; kapsamlı değerlendirme bu durumların tamamını ortaya koyar ve doğru destek planı hazırlanmasını sağlar.

---

Konya'da Dikkat Eksikliği Değerlendirmesi {#konyada-degerlendirme}

Konya'da çocuğunuz veya kendiniz için dikkat eksikliği değerlendirmesi yaptırmayı düşünüyorsanız, ilk adım doğru uzmana ulaşmaktır.

Çaksen Danışmanlık olarak çocuk, ergen ve yetişkinlere yönelik kapsamlı psikolojik değerlendirme hizmetleri sunuyoruz. Uzman psikologlarımız; gözlem, standardize ölçekler ve klinik görüşmeyi bir araya getirerek size en doğru yönlendirmeyi yapıyor.

İlk görüşme ücretsizdir. Randevu almak için tıklayın veya WhatsApp üzerinden hızlıca ulaşabilirsiniz. Mevcut hizmetlerimizi hizmetler sayfamızdan da inceleyebilirsiniz.

Dikkat eksikliği hakkında daha fazla bilgi edinmek için DEHB kapsamlı rehberimizi ve dikkat eksikliği ilaçları yazımızı da inceleyebilirsiniz.

---

FAQ {#sss}

Dikkat eksikliği testi evde yapılabilir mi?

Evde yapılan gözlem listeleri ve online tarama ölçekleri (ASRS gibi) bir başlangıç noktası sunar; ancak bunlar yalnızca ön taramadır. Kesin tanı, yalnızca klinik görüşme ve uzman değerlendirmesiyle konulabilir.

DEHB testi devlet hastanesinde ücretsiz yapılır mı?

Evet. Devlet hastanelerinin çocuk psikiyatri ve psikiyatri poliklinikleri ile RAM'lar SGK kapsamında değerlendirme yapar. Randevu için MHRS üzerinden başvurabilirsiniz.

Dikkat eksikliği testi kaç yaşında yaptırılmalı?

Belirtiler herhangi bir yaşta fark edilebilir; ancak en sık tanı ilkokul döneminde (6-12 yaş) konulur. Kızlarda ve dikkat tipi DEHB'de tanı daha geç gelebilir. Belirtiler ne zaman fark edilirse edilsin uzman görüşü alınmalıdır.

Online dikkat eksikliği testleri ne kadar güvenilir?

WHO destekli ASRS-v1.1 gibi bilimsel temelli ölçekler tarama için yol göstericidir. Ticari sitelerdeki rastgele testler bilimsel dayanaktan yoksundur. Hiçbir online test klinik tanının yerini tutmaz.

Yetişkinlerde dikkat eksikliği testi hangi ölçekle yapılır?

Yetişkinler için en yaygın kullanılan ölçek ASRS-v1.1'dir. Klinik değerlendirmede ek olarak DIVA görüşmesi ve nöropsikolojik testler de uygulanabilir.